12-10-2017 HARİCİYE

İspanya meclisinde beklenmeyen kriz

İspanya'da hilaf-ı me'mul (beklenilene aykırı) olarak buhran-ı vükela (milletvekili krizi)zuhura (meydana) gelmiş olduğu ''Ajans Oryantel'' nam-ı (isimli) telgraf şirketinin paristen alıp gazetelere tebliğ etmiş olduğu bir telgrafname mealinden müsteban olmuştur (anlaşılmıştır).

İspanya meclisinde beklenmeyen kriz

         Şu haberi hilaf-ı me'mul (umulana aykırı) kaydıyla takyid edişimizin (yazışımızın) sebebini izahen (açıklayıcı) bir iki söz söylemek lazimedendir (gereklidir). Malumdur ki İspanya'da mevki'-i iktidarda (yönetimde) bulunan fırka (parti) ile fırka-i muhalife (muhalefet partisi) arasında en ziyade bais-i ihtilaf  (ihtilaf sebebi) olabilecek mes'ele ticaret muahedatı (anlaşması) hususu iken fırka-i muhalife (muhalefet partsi) bu babda (konuda) hükümetin hilaf-ı âmâli (isteklerine aykırı) bir meslek (yol) ittihazında (almaktan) istinkaf ile (uzak durarak) ticaret muahedatı (anlaşması) müzakeratında (muzakerelerinde) hükümete müzaheretten (destekten) bile geri durmayacağını beyan etmiş bu mesele ispanya umur-u dahiliyesince (iç işlerince) bayağı mühim bir itilaf (anlaşma) olmak üzere bittelakki (anlaşılarak) o babda ilan ve İspanya'da hey'et-i vükelanın (milletvekili hyetinin)  meclis-i mebusanda bir-güna (hiç bir) muhalefete tesadüf etmeyeceğinden buhran-ı vükela (milletvekili) kurgusu hatırlara bile gelemeyeceği beyan olunmuş idi.
         Hakikat! İspanya için medar-ı iştigal (meşgul etmeye sebeb) olacak haricen hiç bir mesele mevcud olmadığı bir zamanda dahilen de imkan-ı ihtilafın (ihtilaf imkanının) bu surette önü alınmış olması İspanya heyet-i vükelası için sukun-ı tam (tam bir sakinlik) ile idare-i umurda (işleri yönetmede)  devamı temin edecek hal iken bagteten (birden) buhran-ı vükela havadisi zuhur etmiş olması efkara bir durgunluk vermiştir. Halbuki bir haftadan beri İspanyanın pay-ı tahtı (başkenti) olan Madrid şehrinden alınan telgrafnameler muhteviyatına (içeriğine) dikkat edilmiş ise ispanyanın münasebat-ı hariciyesine (dış ilişkilerine) müteallık (dair) zuhur eden bazı vakayı'in (olayların) memleketi mezküre (zikredilen memleket) vükelasının (milletvekillerinin)  cidden iştigal edeceği (uğraşacağı) hissolunmuştur.
         İspanyanın ittifak-ı müsellese (üçlü ittifaka) dahil olup olmayacağı rivayeti sırf bir şayia (söylenti) olmak üzere meydana çıkmamıştır, işin içinde henüz nazarlardan mestur (gizli) bir hakikat vardır ki; şayiat-ı vakıanın (mevcud söylentilerin) meydan almasına en ziyade bu hakikat yardım ediyor.
          İspanya devletinin ittifak-ı müsellese (üçlü ittifaka) girmesi ve yahut diğer bir hey'et-i müttefikaya (birleşmiş bir gruba) dahil olması için bu son zamanlarda bazı teşebbüsat (teşebbüsler) vuku' bulmuştur (meydana gelmiştir). Bu teşebbüsatın neyi netice verdiği meçhul ise de İspanyada zuhur eden buhran-ı vükela (milletvekili krizi), memleket-i mezküre vükelasının (bu memleket vekillerinin)  dahi memleketlerini avrupadaki hey'at-i ittifakiyyeden (birleşmiş cemiyetlerden) birisine takrib etmek (yaklaştırmak) hususunda itilaf-ı (anlaşmayı) hasıl edemeyecek (elde edemeyecek) halde bulunduklarına en kuvvetli delil olabilir.
          Diyebiliriz ki; ispanya bugün politikaca gayet nazik bir mevki'de bulunuyor. Avrupa'da mütevazin (orantılı) bulunan kuvva-i muhtelife-i düveliyyenin (çeşitli devlet güçlerinin) muvazenetini (dengesini)  ihlal ile (bozarak) yalnız bir tarafa ağır basması ancak İspanyanın bir karar-ı kat'i (kesin karar) ittihaz etmesiyle (edinmesiyle) hasıl olacağından devlet-i müşarünileyhanın (bu devletin) bu karar-ı kat'isi (kesin kararı) hal (şu anki durum) ve istikbal (gelecek) nokta-i nazarından (açısından) mühimdir.
                                                                                                                          


Kaynak: 13 Ekim 1891 Tarik Gazetesi

Etiketler :
HABERE YORUM YAZIN

DİĞER HARİCİYE HABERLERİ
Köşe Yazarları
Çok Okunan Haberler