Site Sağ Reklam Alanı  200x400

03-01-2020 SIHHİYE

(Hilâl-i Ahdar)ın İlk İctimâ‘ı (Yeşilay'ın İlk Kongresi)

Men‘-i müskirât gâyesiyle teşekkül eden (Hilâl-i Ahdar) dün ilk ictimâ‘ını Matbû‘ât Cem‘iyeti’nde Şeyhü’l-İslâm Efendi Hazretleri’nin taht-ı riyâsetinde ‘֥akd eylemiştir.

(Hilâl-i Ahdar)ın İlk İctimâ‘ı (Yeşilay'ın İlk Kongresi)

Müskirât’ın bünye-i memlekete îrâs eylediği mazarrât-ı ‘adîde cümlenin ma‘lûmudur. Böyle olduğu hâlde memleket bu beliyye-i müdhişden bir türlü tahlîs-i girîbâna muvaffak olamamış, bu husûsda ahkâm-ı celîle-i şer‘iyemiz de ve bi’lhassa son zamanlarda lâyıkı vechile mazhar-ı hürmet ve ri‘âyet olamayarak teşkîlâtsızlık yüzünden bu tehlikenin önü alınamamış, bil‘akis müskirât isti‘mâli, bütün sunûf-ı halkda gittikçe tezâyüd ve tevsi‘ eylemiştir. Bu tehlikenin bünye-i memleket üzerinde icrâ eyleyeceği tahrîbât-ı ‘azîmeyi nazar-ı dikkate alan gazetemiz, tahsîsen son zamânlarda Amerik’dan idhâl edilen mazarr ispirtolar vesilesiyle küûlün men‘-i isti‘mâli yolunda neşrîyâtda bulunduğu gibi, nihâyet bu husûsda usûl ve intizâm ve iştirâk-i mesâ‘î ile çalışmak içün (Hilâl-i Ahdar) nâmıyla bir de cem‘iyet-i Hayriye teşekkülü imkân-pezîr olmuştur. Bu kadar memdûh ve hayırlı bir maksadla teşekkülünü memnûnen idrâk ettiğimiz bu cem‘iyet-i hayriyenin kısa bir müddet zarfında makâsıd-ı hayriyesine vâsıl olmasını kemâl-i harâretle temennî eder ve içkiden dînen de memnu‘ olan biz Müslümânların bu vâdide lâakall Amerikalılar derecesinde .... ve gayret ve hulûs-ı niyet ibrâz ederek memleket ve milleti bu beladan kurtarmağa muvaffak olacağımız ümîd eyleriz

Mazhar Osmân Bey’in Nutku:

Sa‘at (3) buçukta Şeyhü’l-İslâm Haydarîzâde İbrâhim Efendi’nin riyâsetinde ilk ictimâ‘ ‘akd edilmiş ve Doktor Mazhar Osmân Bey bir nutk îrâd ederek içkinin dînî, ictimâ‘î, ahlâkî fenâlıkları hakkındaki tedkîkâtını beyân etmiştir. Mazhar Osmân Bey, a‘zânın kavlen, fi‘ilen maksadın husûlüne yardım etmesini temenni ettikten sonra dînimizin içkiye karşı vaz‘ ettiği şedîd nevâhînin ‘âdât, müsâmaha ve görenek te’sîri ile gevşediğini anlatarak içkinin dînen haram, sıhhate karşı cinâyet, iktisâden felâket, ahlâken de çirkin ve müstekreh olduğunu îzâh etmiş, Hilâl-i Ahdar’ın desâtir ve esâsâtını ber-vech-i zîr anlatmıştır:                    .        
 “Sıhhat-i vücûdiye ve selâmet-i fikriyesini gayb etmiş bir serhoşa, bir ma‘lûlü’d-dimâğa imrenerek kimse içkiye başlamaz. Türlü türlü mezelerle içki sofraları kuran bezm-i ‘işretde neş’eli nazarlarıyla herkesi zevkine teşrîk etmek isteyenlerdir ki tehlikelidir. Şimdiye kadar kaç bîçâre bu zehr-i meş’ûma alışmış, bu alışanlardan kaç tânesi bi’lâhire ‘ömrünü bir bîmârhânede geçirmiş, kaç tânesi behîmî bir şehvetle rast geldiği yere saldırarak frengi gibi … bir felâkete uğramışdır. İçki bir lâzıme’-i ictimâʻiye de değildir. Avrupa’da ‘işret … verilen bir kadehi red etmeyi en büyük şeref bilirler. >>

Mazhar Osman Bey idâre intihâbâtının da icrâsını ricâ etdikden sonra mevkiʻini Doktor Milaslı İsmail Hakkı Bey’e terk etmişdir.

Milaslı İsmail Hakkı Bey:

Milaslı İsmail Hakkı Bey içkinin mazarratlarını îzâhdan sonra içkiye nasıl mümânaʻat edilebileceğini ve ne gibi tedâbîr ittihâz edilmesi lâzım geldiğini söylemiş, Hazret-i Peygamber’in bugünki içkilere nazaran daha hafîf olan içkileri bile menʻ eylemesine sebeb mazarratlarının menfaʻatlerinden kat kat efzûn olduğunu ve daha sonra Cenâb-ı Peygamber’in rıhleti ile … istihlâf edenlerden birçoklarının inhimâkları ile ‘avâm arasında içkinin … etdiğini ve İran şâirlerinin bu husûsda büyük bir te’sîri olduğunu anlatdıkdan sonra demişdir ki:

-İçki dînen harâm olduğu gibi haysiyet-i insâniyeyi de müte’essir eder. Daha sonra nâmûs ve şerefe de muhâlifdir. ‘İşretle me’lûf olan bir âdem yalnız kendisine değil cemʻiyet-i beşeriyeye de mazardır. Binâ’en ‘aleyh içkiyi her ne sûretle olursa olsun menʻ etmelidir.

Ahmed Emin Bey:

(Vakit) ser muharriri Ahmed Emin Bey Amerika’da içki ‘aleyhdârlarının tarz-ı mesâʻîsini ve içkinin menʻi ile tahassul etmiş olan menâfiʻi uzun uzadıya îzâh eylemiş ve Amerika’da müşâhede etdiği vakâyiʻi anladarak nihâyet Meyhâne ‘Aleyhdârları Cemʻiyeti’nin nasıl muvaffak olduğunu ve mecâlis-i milliyeye içki ‘aleydârı mebʻûslar intihâb etdirerek nihâyet içkinin tamâmen iʻmâl, istiʻmâl ve naklinin memnûʻiyetini taht-ı karâra aldırdıklarını ve bu işe ancak yarım ‘asırda muvaffak oldukları cihetle Hilâl-i Ahdar müntesiblerinin de bu mücâdelede ‘aynı kuvvet ve metâneti hâ’iz olmaları îcâb eylediğini ve (1772)’de teşekkül eden içki ‘aleyhdârı siyâsî bir fırkanın ancak bu sâyede büyük bir muvaffakiyet kazandığını ve içkinin menʻi ile ciddî âsârın - kitâb, gazete, âlât gibi - satışları tezâyüd eylediğini anlatmışdır.

Şeyhülislâm efendinin nutku:

Bundan sonra Şeyhülislâm Haydarizade İbrahim efendi âtîdeki nutku îrâd etmişdir:

-İçkinin dînî, ictimâʻî, ahlâkî ne kadar mazarratı varsa cümlesini söylediler. Yalnız şunu ‘arz etmek isterim ki beşeriyetin medâr-ı şerefi ‘akıldır. Nizâm-ı ‘alemin de yegâne medâr-ı devâmı havf-ı ilâhîdir. Müskirât bu ikisini izâleye hâdim olduğundan dolayı beşeriyetin en büyük düşmanıdır. Şu hâlde müskirâta karşı ‘âlem-i beşeriyetin iʻlân-ı husûmet etmesi lâzım gelir. Bunun yegâne tarîki ise şerîʻat … Muhammediye’nin ahkâmına harfiyen riʻâyetdir. Şerʻ-i ‘âlî serhoşluğu sâbit olan bir Müslümân hakkında hadd-i şerʻî icrâsını emr etmişdir. Serhoş, çocuk gibi hayır ve şerri fârik değildir.

En ziyâde şâyân-ı şükrân ‘add etdiğim cihet ‘ulemâ ile üdebânın el birliği ile bu belâ-yı ‘azîmin defʻine dâmen-der-meyân himmet eylemeleridir. ‘Umûm-ı rüfekâ-yı kirâma bu cihetle ‘arz-ı şükrân eylerim ve makâm-ı meşîhat ve icrânın vazîfe’-i şerʻiyesini îfâ husûsunda büyük müzâheretler gösterecek olan böyle bir cemʻiyetin teşekkülünden dolayı İslâmiyet nâmına iftihâr eylerim. Cenâb-ı Hak cümlemizi muvaffak-ı bi’l-hayr eylesin.

Hey’et-i idâre intihâbı:

Bundan sonra hey’et-i idâre intihâbâtı icrâ edilmiş; riyâset-i fahriyeye Şeyhülislâm İbrahim El-Haydari Efendi Hazretleri, riyâsete Doktor Emin Paşa, riyâset-i sâniyeye Mazhar Osman ve Hüseyin Kazım Beyler, veznedârlığa da Tahsin ve kâtib-i ‘umûmîliğe ise Doktor Şükri Hazım Beyler intihâb olunmuşlardır. Hey’et-i idâre aʻzâlığına Hakkı Şinasi ve Galib Paşalarla Ahmed Emin, Velid, Talha, Eşref Edib, Milaslı İsmail Hakkı, İzmirli İsmail Hakkı, Doktor Tevfik Rüşdi, Hamdullah Subhi, Galib Hakkı, Ferid, Salih Keramet, Hulusi, İbrahim Alaaddin Beuler intihâb ve taʻyîn olunmuşlardır.      

 

            

 

       

6 Mart 1920 Tasvîr-i Efkâr Gazetesi


Kaynak: 6 Mart 1920 Tasvîr-i Efkâr Gazetesi

HABERE YORUM YAZIN

DİĞER SIHHİYE HABERLERİ
Köşe Yazarları
Çok Okunan Haberler